Parite Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Tarih: 23 Nisan 2015   Kategori: Forex İşlemleri   

Parite Nedir? Çeşitleri Nelerdir?Parite; bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimine karşı değeridir. Yazılış şekilleri EUR/USD, USD/JPY gibidir. Her iki yönden de işlem yapılabilir. Birbirlerinin oranlamasıyla hesaplanır. Forex piyasasında yatırım araçları, pariteler şeklinde işlem görmektedir.

Paritede yazılan döviz çiftlerinden ilk yazılan baz döviz; ikinci yazılan karşıt dövizdir. Örneğin; EUR/USD paritesinde, Euro baz dövizdir ve dolar, karşıt dövizdir. Ülkelerin ekonomilerinin canlılık durumuna göre de bu dövizler birbirleri üzerinde etki yaratırlar. Forex piyasasında döviz işlemleri, yüksek işlem hacminin etkisile, diğer piyasalara göre daha karlı şekillerde yapılmaktadır.

Pariteye örnek vermek gerekirse;

  • 1 Dolar: 3 TL
  • 1 Euro: 4 TL olduğunu varsayarsak;
  • USD/TRY paritesi= 3/1 = 3
  • EUR/TRY paritesi= 4/1= 4

Bu oranlar üzerinden de EUR/USD paritesinin değeri hesaplanabilir:

  • EUR/USD paritesi= 4/3 = 1.33 olacaktır.

Bir ülkede faiz oranı artarsa, o ülkenin para birimi diğer para birimlerine karşı değerlenir. Türkiye için düşünürsek bunu faiz oranları şöyle artacak, diğer ülkelerden ülkemize turistler gelecek ki ülkemize para girişi sağlanacak ve yatırımcılar bizim ülkemizin para birimini satın almaya başlayacak. Böylece TL değer kazanacak.

Ülkenin ekonomik yapısı ne kadar sağlam olursa ve ileride de sağlam olacağına inanılırsa o ülkeye dışarıdan yabancı para girmeye başlar. Bu şekilde o ülke para birimi değerlenir. Dünyada söz sahibi olan pariteler; EUR/USD, USD/CHF, GBP/EUR, USD/JPY gibi paritelerdir.

Ülkemizin ekonomisinde en çok kullanılan pariteler EUR/USD paritesidir. Dışarıya sattığımız malların çoğunluğu Euro; dışarıdan aldığımız malların çoğunluğu da dolar üzerinden yapılır. EUR/USD paritesi için düşünüldüğünde; Euro, para biriminin güçlenmesine neden olurken doların değer kaybetmesi ülkemizde dış ticaret açığını engellemektedir.

Parite Çeşitleri Nelerdir?

Parite çeşitleri, majör ve minör parite olmak üzere ikiye ayrılır. Bunun yanında egzotik pariteler de bulunmaktadır.

Majör Parite: Ülkelerin ekonomilerinin sağlamlığından ve canlılığından kaynaklandığı için 7 majör para birimi bulunmaktadır. Majör pariteler, 2 majör para biriminden oluşmaktadır. 2 para birimi de etkili olmasına rağmen birisi daha baskın olacaktır. Euro/dolar paritesi majör bir paritedir, iki para birimi de etkili olmasına rağmen dolar daha etkilidir.

Majör pariteleri inceleyelim;

EUR/USD Paritesi: Euro’nun para biriminin, Amerikan doları karşılığıdır. Forex piyasasının büyük bir kısmı EUR/USD paritesi tarafından gerçekleştirilmektedir. Yapılan işlemlerde kar/zarar durumu Amerikan doları cinsinden ödenmektedir. EUR baz döviz, USD ise karşıt dövizdir.

EUR/USD paritesinin yorumlanmasını şu şekilde açıklayabiliriz;

  • Dolar değer kaybettiğinde, parite değer kazanıyor.
  • Dolar değer kazandığı zaman, parite değer kaybediyor.
  • Euro değer kaybettiğinde, dolar sabitken; parite değer kaybediyor.
  • Euro değer kazandığında dolar sabitken; parite değer kazanıyor.
  • Euro değer kaybettiğinde, dolar değer kazandığı zaman; parite değer kaybediyor.

USD/JPY Paritesi: Amerikan dolarının, Japon yeni karşılığıdır. Yüksek işlem hacmine sahiptir. USD, baz döviz; JPY ise karşıt dövizdir. Forex’te yapılan işlemler sonucunda kâr/zarar Japon yeni cinsinden ödenmektedir. Bu paritede etkin olan taraf Japon yenidir. Aşırı dalgalanmalar gösteren parite olduğu için yüksek risklidir. Bu alana yatırım yapmak isteyenler piyasa takibini çok iyi yapmalıdır ve fiyat grafiklerini doğru yorumlamalıdır. Bunlar yapıldığı taktirde kısa vadede büyük kazançlar elde edebilirsiniz.

GBP/USD Paritesi: İngiliz sterlininin, Amerikan doları karşılığıdır. İngiliz sterlini baz döviz, Amerikan doları ise karşıt dövizdir. Paritenin değeri İngiltere ekonomisi tarafından belirlenmektedir. Forex’te yapılan işlemlerin sonucunda kâr/zarar Amerikan doları para birimiyle ödenmektedir.

USD/CHF Paritesi: Amerikan dolarının, İsviçre frangı karşılığıdır. Amerikan doları baz döviz, İsviçre frangı ise karşıt dövizdir. İsviçre ekonomisinin çok sağlam olmasına rağmen paritenin değerini Amerikan doları belirlemektedir.

AUD/USD Paritesi: Avustralya doları para biriminin, Amerika doları karşılığıdır. Avustralya doları baş döviz, Amerika doları karşıt dövizdir. Çok dalgalanmalar gösteren bir paritedir. Forex’te yapılan işlemlerin sonucunda kâr/zarar Amerikan doları para birimiyle ödenmektedir.

USD/CAD Paritesi: Amerikan doları para biriminin, Kanada doları karşılığıdır. Amerikan doları baş döviz, Kanada doları karşıt dövizdir. Forex’te yapılan işlemlerin sonucunda kâr/zarar Kanada doları para birimiyle ödenmektedir

EUR/JPY Paritesi: Euro para birimin, Japon yeni karşılığıdır. Euro baş döviz, Japon yeni ise karşıt dövizdir. Euro birçok ülkede kullanılmasına rağmen, Japon yeni paritenin seyrini değiştirmektedir. Forex’te yapılan işlemlerin sonucunda kâr/zarar Japon yeni para birimiyle ödenmektedir.

EUR/GBP Paritesi: Euro para birimin, İngiliz sterlini karşılığıdır. Euro baş döviz, İngiliz sterlini ise karşıt dövizdir. Euro birçok ülkede kullanılmasına rağmen, İngiliz sterlini paritenin seyrini değiştirmektedir. Forex’te yapılan işlemlerin sonucunda kâr/zarar İngiliz sterlini para birimiyle ödenmektedir.

Minör Parite: Bir minör, bir majör para biriminden oluşan paritelerdir. Genelde yerel yatırımcılar tarafından kullanılır. Örneğin USD/TRY paritesi minör bir paritedir. Dikkat ederseniz minör paritede, majör parite bulunuyor. En çok kullanılan minör pariteleri; Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (ZAR), Singapur Doları (SGD)’dır.

Minör pariteleriyle işlem yapmak isteyen yatırımcılar işlemlerini çapraz kur sistemi üzerinden gerçekleştirir. Çapraz kur sistemi ise iki yabancı para biriminin, bir başka ülkedeki değeridir. Yani Amerikan doları dışındaki iki farklı para biriminin dolar kuru üzerinden hesaplanmasıdır. Dolar dışındaki kurlar ise; Euro, Japon yeni ve İngiliz sterlinidir.

Paylaş...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Yorum Yaparak Katkıda Bulunun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir